Kanker bij ouderen: hardnekkige mythes ontkracht

Het idee dat kanker bij ouderen minder agressief zou zijn, leeft nog sterk, maar klopt niet met de medische realiteit. De kans op kanker neemt toe met de leeftijd, maar dat betekent niet dat de ziekte daardoor milder verloopt.

Kanker ontstaat wanneer cellen zich op abnormale wijze vermenigvuldigen. Normaal gesproken houdt het lichaam deze processen in balans, maar bij kanker loopt dat mis. Het resultaat is een gezwel, ook wel een tumor genoemd. Sommige tumoren zijn goedaardig en verspreiden zich niet. Kwaadaardige tumoren daarentegen kunnen doorgroeien in omliggend weefsel en via de bloed- of lymfebanen uitzaaien naar andere delen van het lichaam. In dat geval spreekt men van een agressieve vorm van kanker.

Waarom komt kanker vaker voor bij ouderen?

Volgens recente gezondheidsgegevens wordt ongeveer één op drie nieuwe kankerdiagnoses gesteld bij mensen boven de 70 jaar. Dat komt doordat het ouder wordende lichaam minder goed in staat is om fouten in het DNA te herstellen. Ook het afweersysteem wordt zwakker, waardoor afwijkende cellen niet altijd tijdig worden herkend en opgeruimd. De natuurlijke controlemechanismen die ons beschermen tegen kanker, functioneren dus minder efficiënt op latere leeftijd.

Is kanker dan ook minder agressief bij ouderen?

Niet noodzakelijk. De agressiviteit van een tumor hangt vooral af van biologische en genetische factoren. Zo is het bekend dat borstkanker bij jonge vrouwen vaak sneller groeit dan bij vrouwen op latere leeftijd. Ook bij longkanker bestaan genetische testen die kunnen voorspellen of een tumor zich snel zal verspreiden. Leeftijd speelt hierbij slechts een indirecte rol.

De algemene gezondheidstoestand en de specifieke kenmerken van de tumor zijn belangrijker dan het geboortejaar van de patiënt. Oudere patiënten verdragen behandelingen zoals chemotherapie soms minder goed, maar dat betekent niet dat hun kanker ‘minder erg’ is. Sommige ouderen zijn verrassend weerbaar en reageren goed op intensieve therapieën. Elk geval is uniek.

De aanpak moet individueel afgestemd zijn

Beslissingen over een behandeling worden het best genomen op basis van een globale evaluatie: lichamelijke conditie, bijkomende aandoeningen, genetische kenmerken van de tumor en persoonlijke voorkeuren van de patiënt. Leeftijd op zich mag geen doorslaggevend criterium zijn. Dankzij de vooruitgang in de gepersonaliseerde geneeskunde kunnen artsen vandaag veel gerichter inschatten hoe een kanker zich zal gedragen en wat de best mogelijke aanpak is.

Kortom, de bewering dat kanker bij ouderen minder agressief zou zijn, is niet onderbouwd. Elk kankertraject vraagt om een zorgvuldige en individuele benadering, ongeacht de leeftijd.