Anale en fecale incontinentie: begrijpen, bespreken en behandelen

Wat is anale en fecale incontinentie?

Bij anale incontinentie verliest men ongewild winden en/of ontlasting (vloeibaar of vast). Wanneer alleen ontlasting verloren gaat, spreken we van fecale incontinentie. In beide gevallen is er sprake van een verminderde controle over de stoelgang, wat voor veel mensen een bron van ongemak en schaamte vormt.

Hoe vaak komt het voor?

Deze aandoening is meer aanwezig dan men denkt. Naar schatting heeft meer dan 5 % van de volwassenen in België last van fecale incontinentie. Bij vrouwen komt dit iets vaker voor dan bij mannen, onder meer door de impact van bevallingen en hormonale veranderingen zoals de menopauze. Maar ook mannen en jongere mensen kunnen ermee te maken krijgen. De ernst varieert sterk: van occasionele lekkages tot frequente, ernstige vormen.

Wat zijn mogelijke oorzaken?

De oorzaken van anale incontinentie zijn uiteenlopend. Leeftijdsgebonden verzwakking van de sluitspier komt vaak voor. Ook eerdere operaties in het bekkengebied, neurologische aandoeningen zoals een beroerte, multiple sclerose of diabetes kunnen een rol spelen. Soms is er een aangeboren aandoening zoals een niet goed ontwikkelde anus. De oorzaak vaststellen is essentieel om tot een passende behandeling te komen.

Gevolgen voor het dagelijks leven

Leven met fecale of anale incontinentie kan zwaar doorwegen. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Veel mensen zwijgen uit schaamte of angst voor reacties uit de omgeving. Toch is het belangrijk om dit taboe te doorbreken. Door erover te praten met een arts of specialist, kan men vaak een traject starten dat meer comfort en vrijheid biedt.

Welke behandelingen zijn er mogelijk?

Er zijn vandaag diverse manieren om anale incontinentie aan te pakken:

• Medicatie: bijvoorbeeld om de stoelgang te reguleren of ontstekingen te verminderen.
• Bekkenbodemtraining: met behulp van biofeedback leert men de bekkenbodemspieren opnieuw bewust aan te spannen en te versterken. Hierbij wordt een kleine sonde gebruikt om spieractiviteit zichtbaar te maken.
• Innovatieve technieken: wanneer andere opties onvoldoende helpen, kan neuromodulatie (een soort pacemaker voor de darmfunctie) een uitweg bieden. Deze techniek wordt al succesvol toegepast bij bepaalde vormen van urine-incontinentie.

Voor wie nood heeft aan extra bescherming, bestaan er discrete en doeltreffende incontinentieproducten die het dagelijks comfort verhogen. Een combinatie van begeleiding en praktische hulpmiddelen maakt vaak een groot verschil.