Chirurgie bij urineverlies: wanneer is het nodig?

Urine-incontinentie is voor velen een lastig onderwerp om over te praten. Toch komt het veel voor, zowel bij vrouwen als mannen, en kan het een grote impact hebben op werk, relaties en zelfvertrouwen.

Absorberende producten kunnen tijdelijk helpen, maar pakken het probleem niet bij de kern aan. Om tot een duurzame oplossing te komen, is het belangrijk om het type urineverlies goed te begrijpen en de juiste aanpak te kiezen - soms met een chirurgische ingreep als laatste stap.

Verschillende vormen van incontinentie

Stressincontinentie

Bij vrouwen treedt dit type urineverlies vaak op na een bevalling. De bekkenbodemspieren en -banden kunnen beschadigd raken, waardoor de controle over de blaas vermindert. Alledaagse activiteiten zoals hoesten, tillen of sporten kunnen dan tot ongewild urineverlies leiden.

Bij mannen ontstaat dit probleem meestal na een prostaatoperatie waarbij de sluitspier is beschadigd. In beide gevallen is er sprake van een fysiek probleem in het spiersysteem rond de blaas.

Aandrangincontinentie

Hierbij is er sprake van een plotselinge, niet te onderdrukken drang om te plassen. De blaas trekt onwillekeurig samen, vaak zonder duidelijke aanleiding. Geluid van stromend water of het zien van een toilet kunnen de drang uitlokken.

Wat kan er gedaan worden vóór een operatie?

Chirurgie is nooit de eerste stap. Eerst wordt onderzocht wat de precieze oorzaak is van het urineverlies. Een medische evaluatie is onmisbaar en helpt om het juiste behandeltraject op te starten.

Voor vrouwen is bekkenbodemtherapie vaak effectief. Deze revalidatie gebeurt onder begeleiding van een gespecialiseerde kinesitherapeut of vroedvrouw. Oefeningen, biofeedback of elektrostimulatie kunnen worden gecombineerd om de spieren te versterken.

Ook voor mannen is bekkenbodemrevalidatie zinvol, zeker na een prostaatoperatie. Dit helpt om de controle over de sluitspier terug te winnen.

Bij aandrangincontinentie kunnen geneesmiddelen helpen om de blaassamentrekkingen te verminderen. Daarnaast zijn leefstijlaanpassingen belangrijk, zoals het beperken van cafeïne of het vermijden van vochtinname in de avond.

Wanneer komt een operatie in beeld?

Als eerdere behandelingen onvoldoende resultaat geven, kan een chirurgische oplossing overwogen worden — met name bij hinderlijke stressincontinentie.

Slingoperatie (bandje onder de urinebuis)

Een vaak toegepaste techniek is het plaatsen van een kunststof bandje dat de urinebuis ondersteunt. Hierdoor blijft de blaas beter gesloten bij inspanning. De ingreep duurt meestal niet lang en kan vaak in dagopname gebeuren. Deze methode is geschikt voor milde tot matige incontinentie bij vrouwen én mannen.

Kunstmatige sluitspier

Bij ernstige incontinentie wordt soms gekozen voor een kunstmatige sluitspier. Dit is een hydraulisch systeem met een drukmanchet, een ballon en een bedieningspompje. Wanneer de patiënt wil plassen, wordt de sluiting tijdelijk geopend via de pomp. Deze optie wordt vooral bij mannen toegepast en vereist een grotere ingreep.

De keuze voor een chirurgische oplossing gebeurt altijd in overleg met een uroloog. Het is belangrijk om goed geïnformeerd te zijn en alle opties te overwegen. Chirurgie kan een groot verschil maken, maar wordt enkel ingezet wanneer andere behandelingen onvoldoende effect hebben gehad.